Microrevolutie #1 – Discriminatie in je vrije tijd

Microrevolutie #1 – Discriminatie in je vrije tijd

‘Zeg, ben jij eigenlijk wel bekend met deze geschiedenis?’
‘Maar waar kom je vandaan dan? Ben je wel in Nederland geboren?’
Ik ben dus weer een buitenlander, denk ik. Maar ik doe gewoon ge-zel-lig mee.
‘Ja, mevrouw,’ zeg ik beleefd, ‘ik geef op de universiteit les in het vak internationaal bestuur. Dat vak gaat over de Europese Unie.’
‘Nou ja, dat had ik natuurlijk ook niet kunnen weten,’ zegt ze, bijna beledigd. ‘Maar waar kom je vandaan dan? Ben je wel in Nederland geboren?’

Dit gesprek voerde Sinan Çankaya in de trein met een witte Nederlandse mevrouw. Voor veel niet-witte Nederlanders waarschijnlijk herkenbaar, zij het in andere varianten.

Nieuwsgierige vragen, goedbedoelde interesse of oprechte verbazing. Maar ook stereotyperend, cliché en bloedstollend irritant. En wie zich uitspreekt over zulke opmerkingen wordt overgevoelig of humorloos genoemd, of erger nog: politiek correct.

Çankaya is cultureel antropoloog en stelt voor om van situaties zoals die in de trein  microrevoluties te maken. Dat zijn  ‘geweldloze overtredingen van vanzelfsprekende sociale regels’, of ‘alledaagse onderbrekingen van machtsverhoudingen’. Hij roept op om ‘de normale gang van zaken te verstoren en je te verzetten, zo nodig door ongezellig te doen.

We gaan met terugspeeltheater experimenteren hoe zo’n verstoring kan werken. Aan de hand van een casus verkennen acteurs samen met de bezoekers welke scenario’s er mogelijk zijn. Wat als je niets doet? Wat als je je uitspreekt? En hoe dan? Het publiek geeft de acteurs aanwijzingen en wordt ook uitgenodigd deze tips zelf uit te proberen op de speelvloer.

De Microrevolutie biedt ruimte voor experiment en collectief onderzoek naar het bestrijden van alledaags en institutioneel racisme. Met inzet van inspringtheater en inbreng uit het publiek oefenen we in weerbaarheid en mondigheid. Durf je je eigen positie te onderzoeken? En hoe ga je om met figuren die Sinan de Verdoezelaar, de Witte Scheidsrechter en het Redelijke Midden noemt?

Dit programma is onderdeel van het project De Grote Inhaalslag, een samenwerking met Patricia D. Gomes en georganiseerd in het kader van het VN-Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst. Programmabeelden door Raul Balai.

Deel dit evenement:

Makers

 –

Sinan Çankaya

Sinan Çankaya is cultureel antropoloog en universitair docent bij bestuurswetenschappen & politicologie aan de VU. Hij onderzoekt en adviseert over beleid, de politieorganisatie, de multiculturele samenleving, racisme en in- en uitsluiting. Hij schrijft columns en verhalen, onder meer voor De Correspondent en is bestuurslid van Humanity in Action.

 

 

 

 

 

 

Pim van den Heuvel

Pim van den Heuvel werkt meer dan 25 jaar als trainingsacteur en 10 jaar als communicatietrainer, bij de overheid, de NS en allerlei andere profit en non-profitorganisaties. Hij speelde als acteur in jeugdtheater, maakt interactief theater en was verbonden aan experimenteel gezelschap het Werkteater. Ook heeft hij zijn eigen bedrijf, Pimscoaching. Als witte, niet-boze man met diversiteit hoog in het vaandel dwingt hij zichzelf bewust na te denken over zijn verhouding tot de ander. ‘Met discriminatoir gedrag word ik niet geconfronteerd – ik ken het niet en kan het me niet voorstellen. Maar vanuit mijn – in mijn ogen – absurd bevoorrechte positie wil ik graag meedenken en onderzoeken: Hoe komen we tot meer gelijkwaardigheid?

 

 

 

 

 

José Montoya

José Montoya studeerde af als theatermaker aan de HKU. Hij voelde zich als geadopteerde Colombiaan en import-Amsterdammer altijd anders en toen hij acteur werd, ontdekte hij dat dit ook een kracht kan zijn. In zijn werk als trainingsacteur speelt hij regelmatig de lastige jongere en leert hij tegelijkertijd lastige jongeren om te spelen. Met deze doelgroep en hun thema’s voelt hij zich verbonden. ‘Racisme raakt me diep. Ik vind er veel van, maar desondanks blijkt het moeilijk te vertalen naar woorden die anderen ook kunnen voelen. In plaats van wij en zij praat ik liever over ons probleem. Want gek genoeg doen we er allemaal aan mee, bewust en onbewust. Misschien moet ik het goede voorbeeld geven: ‘Ik ben wel eens racistisch. Heb jij dat ook?’

 

 

Winnie Roseval

Actrice Winnie Roseval is sinds haar zesde op het toneel te vinden en speelt in theaters, op televisie en voor schoolklassen. Als trainingsacteur onderzoekt ze de context van menselijke ervaringen. Bovendien is ze als humanisticus vertrouwd met existentiële vraagstukken over identiteit en samenleven. ‘Opgegroeid tussen de culturen van mijn Surinaamse moeder en mijn Nederlandse vader snap ik de onbewuste vooroordelen, maar ook de pijn die daardoor ontstaat. Diversiteit in een gemeenschap is complex en daar moeten we met compassie een open gesprek over aangaan.’

 

 

 

 

Michiel Zeegers

Michiel Zeegers is coach en begeleidt mensen en bedrijven naar betere samenwerking. In zijn trainingen leren groepen open met elkaar te communiceren zodat het onderlinge vertrouwen toeneemt en meer verbinding ontstaat. Hij omschrijft zichzelf als een melange à trois: beetje Zwitsers, beetje Surinaams, beetje Hollands. Geboren en getogen in Amsterdam en met ABN-tongval is hij voor anderen moeilijk in een hokje te plaatsen. ‘Maar ook ik ben niet oordeel-loos. Ik schiet nog wel eens van een stimulus in een directe respons. Dan ben ik uit het nu ineens in mijn voorgeschiedenis van generaties: in de pijn van de katoenplukkende vingers in de velden in Georgia.’

 

 

Hesdy Lonwijk (moderator)

Hesdy Lonwijk is regisseur en presenteert de middag. Over zijn vak stelt hij dat castingbureaus en makers vaak niet verder kijken en bijvoorbeeld alleen witte acteurs aanbieden: ‘Dan geef ik aan dat ik ook andere acteurs wil zien en daar luisteren ze ook naar, maar ik denk niet dat iedere regisseur dat doet.’

 

Deel dit evenement: