Vrouwengeschiedenis: over dode dames & nieuwe heldinnen

Vrouwengeschiedenis: over dode dames & nieuwe heldinnen

Wie bepaalt onze geschiedenis? Columbus, Napoleon, Stalin? We denken haast automatisch aan witte mannen als hoofdrolspelers van ons verleden. Maar waar zijn de vrouwen? ‘Women’s history is women’s right’, stelde Gerda Lerner (1920-2013). Lerner wordt gezien als de grondlegster van vrouwengeschiedenis maar is in Nederland in de vergetelheid geraakt. Onterecht, want haar gedachtegoed is nog steeds actueel. Zo weigerde Lerner om vrouwen enkel als slachtoffer te zien en streed ze voor een volwaardige plek van vrouwen in de geschiedenis.

Vanavond onderzoeken we wat een gebrek aan representatie doet met ons zelfbeeld en samenleving. Wat vrouwengeschiedenis oplevert, waarom het nog steeds niet vanzelfsprekend is en wat daar voor nodig is. Hoe kunnen we de geschiedenis beter beschrijven? Gelijkwaardiger? Inclusiever?

We volgen vluchteling, activist, schrijver, moeder en grondlegster van vrouwengeschiedenis Gerda Lerner in de documentaire Why women need to climb mountains over haar leven en werk. Volgens Lerner hebben vrouwen historische voorbeelden nodig om zich aan te spiegelen dan wel om zich aan op te trekken. Na de film gaan we in gesprek over de geschiedenis van de toekomst met filmmaakster Renate Keller, Nederlandse pionier van vrouwengeschiedenis Els Kloek, sociologe Linda Duits, activist en kunstenares Patricia Kaersenhout en historica Nancy Jouwe.

De film duurt van 19:00 – 20:30 uur. Om 20:30 uur start het gesprek en kunnen laatkomers binnenkomen. De film en het gesprek met Renata zijn in het Engels.

Dit programma is een initiatief van ActingNow en in samenwerking met VanGisteren en Atria.

Deel dit evenement:

gasten

.

Nancy Jouwe (moderator)

Nancy Jouwe is freelance onderzoeker, docent, publicist, curator en moderator. Haar interesse ligt op het snijvlak van mensenrechten, gender, geschiedenis en kunst, cultuur en erfgoed.  Als publicist bracht ze publicaties uit over zwart feminisme, postkoloniale gemeenschappen in Nederland, slavernijgeschiedenis en intersectionaliteit. Ze doceert aan diverse onderwijsinstituten en is onderzoeker bij onderzoeksprojecten Mapping Slavery aan de VU en Gender, Sexuality & Migration aan de Universiteit Utrecht.

Renate Keller

Renate Keller maakte de documentaire Why women need to climb mountains over de grondlegger van vrouwengeschiedenis Gerda Lerner. Lerner inspireerde haar persoonlijk vanwege haar pionierend werk in de erkenning van de rol van vrouwen in de geschiedenis. Keller vertelt hoe het gedachtegoed van Lerner van invloed is geweest op haar zelfbeeld en vrouwen in het algemeen.

 

Els Kloek

United Photos/Paul Vreeker

Historica Els Kloek is initiatiefnemer en hoofdredacteur van het boek 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, winnaar van het beste geschiedenisboek aller tijden. Kloek houdt met dit werk vast aan vrij traditionele vorm van geschiedschrijving waar vrouwen als individu centraal staan in plaats van als groep. Lerner streefde naar een volledige herziening van de geschiedschrijving, waarin vrouwen en het vrouwelijk perspectief een volwaardig onderdeel vormen. Hoe kijkt Kloek hier tegenaan en in hoeverre was Lerners visie van invloed op haar werk?

Linda Duits

Lerner stelde in de jaren zestig dat vrouwen geen historische voorbeeld hadden om zich aan te spiegelen – geen voorgangers om zich aan op te trekken. Vrouwen werden vooral weggezet als slachtoffers. Hoewel in de academische geschiedschrijving gender langzaam maar zeker doordringt, blijven bijvoorbeeld schoolmethodes zeer conservatief: mannen en mannelijkheid domineren. Sociaalwetenschapper Linda Duits gaat in op de vraag in hoeverre dit van invloed is op de genderidentiteit van jongeren. Hebben meisjes én jongens meer historische vrouwelijke rolmodellen nodig en kan dit stereotype rolpatronen doorbreken?

 

Patricia Kaersenhout

Gerda Lerner was kritisch op het feit dat het feminisme zich in de jaren ’60 focuste op vrouwen uit de middenklasse. Lerner miste aandacht voor Afro-Amerikaanse vrouwen. Zij waren vanwege hun achtergestelde positie nog verder ondergesneeuwd in het geschiedverhaal. Gerda Lerner pleitte voor een inclusieve vorm van vrouwengeschiedenis. In hoeverre is dit streven behaald? Is Lerners wens uitgekomen of wordt vrouwengeschiedenis nog steeds gedomineerd door de verhalen van witte vrouwen? Kunstenares en activist Patricia Kaersenhout maakt na 60 jaar vrouwengeschiedenis de balans op: worden zwarte vrouwen voldoende gerepresenteerd?

 

Deel dit evenement: