Vrijheid. Maar voor wie?

Zevende uit een serie van acht avonden met bekende politici, denkers en journalisten over de problemen van deze tijd en mogelijke alternatieven.

Vrijheid wordt in het neoliberalisme begrepen als consumptievrijheid, vrij zijn om te doen en te zeggen wat je wilt. Wat dat is maakt niet uit: anything goes. Kritiek daarop wordt weggewoven met ‘dat is jóuw mening’. Dat de vrijheid van de een ten koste gaat van de ander, doet niet ter zake: ‘als ik wil discrimineren, moet dat kunnen.’ Vrijheid ten koste van alles, als het moet zelfs van artikel 1 van de grondwet. Maar hoe verhouden consumptieve vrijheid en vrijheid van meningsuiting zich tot vrijheid als ideaal van een samenleving? En hoe vrij zijn wij werkelijk in een wereld die gedomineerd wordt door de markt en het internationale bedrijfsleven?

Avond over onze egoïstische vrijheidsbeleving en wat we daar tegenover kunnen stellen met de Vlaamse theoloog en filosoof Marc De Kesel en schrijfster en filosoof Stine Jensen (foto). O.l.v. Robin Brouwer en Tiers Bakker, initiatiefnemers van de Liberticidewerkgroep voor maatschappijanalyse.

Jensen beschouwt ‘vrijheid’ als de moeder aller waarden: ‘Het is belangrijk dat je handelingen niet door een autoriteit worden afgedwongen.’ In het boek Dus ik ben onderzocht zij met Rob Wijnberg hoe wij onze identiteit vormgeven in een wereld die bestaat uit een schijnbaar eindeloze reeks ‘vrije keuzes’. In haar vervolg Dus ik ben weer staat juist onze ‘onvrije identiteit’ centraal. Hoeveel macht hebben we nog om onze eigen identiteit te ontwerpen in tijden waarin ‘de economie’ het voor het zeggen heeft?

Marc De Kesel, auteur van o.a. de essaybundel Goden breken. Essays over monotheïsme: ‘Natuurlijk is de mens vrij, maar dit wil nog niet zeggen dat hij ontsnapt zou zijn aan allerlei vormen van afhankelijkheid. In naam van een op elk reclamepaneel geafficheerde vrijheid, krijgen we de keus ons te verslaven aan producten waartussen kiezen van elke zin is ontdaan.’

Meer verdieping?
Zie ook de cursus Vrijheid. Maar voor wie? van dezelfde makers »