Taal verklapt alles

Woorden toen, woorden nu

Taal verklapt alles

Taal verandert en haar gebruikers veranderen mee. Het lexicon van de ene partij wordt na verloop van tijd gekaapt door de tegenstander. En woorden die vroeger onschuldig leken, zijn nu verbannen. Wil je weten hoe onze maatschappij in de loop van de geschiedenis is veranderd? Ons taalgebruik verklapt alles.

In februari 2019 publiceerde De Groene Amsterdammer een groot data-onderzoek over het taalgebruik in het politieke én publieke debat van de afgelopen decennia. Het onderzoek toonde aan dat de context waarin we bepaalde woorden gebruiken drastisch is veranderd. Zo wordt het woord ‘Islam’ tegenwoordig in één adem genoemd met ‘radicalisme’ en ‘terrorisme’, terwijl het enkele jaren terug vooral werd geassocieerd met ‘levensbeschouwing’ en ‘religie’.

Taal is macht en in de publieke en politieke arena bewapenen wij ons met woorden. Woorden die naar verloop van tijd van betekenis veranderen en een nieuwe context krijgen. Zo komt in de discussie over gender en geslacht de macht van taal sterk tot uitdrukking en is de context waarin het woord ‘feminisme’ de laatste vijftig jaar is gebruikt veel veranderd.

Hoe gebruiken we de woorden ‘feminisme’, ‘racisme’ en ‘klimaatverandering’ in de publieke en politieke arena? Hoe is dat gebruik veranderd en wat is het effect daarvan geweest? Vormt ons denken de taal, of vormt de taal ons denken?

Middels een tijdsanalyse van drie verschillende cases ontrafelen we hoe ons taalgebruik door de jaren heen is veranderd en welke maatschappelijke tendensen daaraan te koppelen zijn. Aan het woord zijn Jaap Tielbeke en Rasit Elibol van De Groene en Sal Hagen van de Universiteit van Amsterdam. Samen met een panel van taalwetenschappers en politiek analisten reflecteren zij op de bevindingen van hun laatste analyse.

 

Dit programma wordt georganiseerd in samenwerking met De Groene Amsterdammer en de Maand van de Geschiedenis.

 


Taal verklapt alles
Normale prijs: €13
CJP, studenten- of stadspas: €10,50
Kaartje kopen

Inclusief één consumptie.

Deel dit evenement:

Sprekers

Sal Hagen

Sal Hagen werkt als onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam binnen het ODYCCEUS ERC project. Hier combineert hij kwalitatief cultureel onderzoek met kwantitatieve methoden uit de informatica en digital methods. Zijn huidige onderzoek betreft hoe online subculturen zich als politieke bewegingen manifesteren. Hij werkte eerder samen met De Groene Amsterdammer en De Correspondent.

Jaap Tielbeke

Jaap Tielbeke werkt bij De Groene Amsterdammer. Daarvoor studeerde hij Internationale Betrekkingen in Groningen en Filosofie in Antwerpen en Nijmegen. Voor De Groene schrijft hij vooral over klimaatverandering, sociale bewegingen en democratische vernieuwing. Ook publiceerde hij, onder meer, over de ideologie van filantrokapitalisten en de verwording van WikiLeaks.

Rasit Elibol

Rasit Elibol werkt bij De Groene Amsterdammer. Hij schreef eerder onder meer voor Het Parool. In 2014 won hij de VPRO Bagagedrager, een prijs voor jonge reisschrijvers. Bij De Groene schrijft hij onder meer over jihadisten en hun families, ondermijnende criminaliteit en armoede.

Kaartje kopen