Tussenvrijheidenschuld

Een gesprek met Mina Etemab over wat het betekent om in vrijheid te leven, terwijl anderen hun leven geven voor diezelfde vrijheid.

In het werk van schrijver en journalist Mina Etemad krijgt survivor’s guilt een diepe, literaire en morele betekenis. Meer dan dertig jaar na haar vlucht uit Iran leeft zij in Nederland, maar haar land van herkomst blijft aanwezig in taal, herinnering, schuld en verbondenheid. De vraag die haar blijft achtervolgen is even eenvoudig als ondraaglijk: wat ben je het leven verschuldigd als jij wel mocht ontsnappen? 

Tijdens dit programma verbinden we het persoonlijke met het historische. Vooral nu, na de grootse protesten in Iran van begin januari die het regime met massaal geweld neer heeft geslagen en er een oorlog is uitgebroken, maken we ruimte voor verhalen van verzet, verlies en vrijheid die zich door generaties en landsgrenzen heen verplaatsen. We staan stil bij de slachtoffers, eren de vrijheidsstrijders en versterken de onderdrukte stemmen van het Iraanse volk. Maar hoe gaan we om met het moeten leven tussen twee werelden? Met het onvermogen om terug te keren? Met de spanning tussen vrijheid en schuld? 

Samen met Iraanse makers en schrijvers gaan we in gesprek over de lading die vluchten met zich meebrengt wanneer jij wel zekere vrijheden geniet, maar de mensen uit je vaderland niet’. 

We luisteren naar poëzie, voordrachten over de uitdagingen van migratie en de zoektocht naar identiteit, muziek vol poëzie, verzet en wilskracht, en gesprekken over het omgaan met survivor’s guilt. 

Mina Etemad

Mina Etemad is journalist, podcastmaker en theater- en dansrecensent voor de Volkskrant. Wat we van het verleden bij ons dragen en hoe we daarmee het heden vormgeven is een terugkerend thema in haar verhalen. Ook verdiept ze zich in dierenrechten en analyseert ze mens-dierrelaties in de kunst, media en maatschappij, onder andere in haar nieuwsbrief Dier en Perspectief. In februari 2026 verscheen het literaire memoir De zangvogel bij Thomas Rap.

Mojdeh Feili

Mojdeh Feili is activist, schrijver, redacteur en boekrecensent. Ze schrijft onder meer voor Het Parool, Lilith Magazine, Oneworld en Dipsaus en heeft bijgedragen aan de bundel De Goede Immigrant en de bundel Damn Horny. Je kunt ook een aantal van haar verhalen luisteren op Storytel. Ze geeft schrijfworkshops en les, onder meer bij The Writers Guide to the Galaxy. Daarnaast is ze programmamaker bij feministisch literair platform Zus ’n Zo, programmabureau Avanti Almere en Writers Unlimited.