Tussenvrijheidenschuld

Een gesprek met Mina Etemad en andere Iraanse makers over Iran, vrijheid en de prijs van verzet.

In het werk van schrijver en journalist Mina Etemad krijgt survivor’s guilt een diepe, literaire en morele betekenis. Meer dan dertig jaar na haar vlucht uit Iran leeft zij in Nederland, maar haar land van herkomst blijft aanwezig in taal, herinnering, schuld en verbondenheid. De vraag die haar blijft achtervolgen is even eenvoudig als ondraaglijk: wat ben je het leven verschuldigd als jij wel mocht ontsnappen? 

Tijdens dit programma verbinden we het persoonlijke met het historische. Vooral nu, na de grootse protesten in Iran van begin januari die het regime met massaal geweld neer heeft geslagen en er een oorlog is uitgebroken, maken we ruimte voor verhalen van verzet, verlies en vrijheid die zich door generaties en landsgrenzen heen verplaatsen. We staan stil bij de slachtoffers, eren de vrijheidsstrijders en versterken de onderdrukte stemmen van het Iraanse volk. Maar hoe gaan we om met het moeten leven tussen twee werelden? Met het onvermogen om terug te keren? Met de spanning tussen vrijheid en schuld? 

Samen met Iraanse makers en schrijvers gaan we in gesprek over de lading die vluchten met zich meebrengt wanneer jij wel zekere vrijheden geniet, maar de mensen uit je vaderland niet’. 

We luisteren naar poëzie van Lelie Danesh en voordrachten van Amir Vahidi en Mina Etemad over de uitdagingen van migratie en de zoektocht naar identiteit. Daarna gaan de schrijvers samen met psycholoog Lisanne Belt in gesprek over het omgaan met survivor’s guilt. Na afloop neemt Sanam Tahmasebi ons mee in haar muziek vol poëzie, verzet en wilskracht. Het programma wordt gepresenteerd door Mojdeh Feili.

Illustratie door Sara Emami.

Mina Etemad

Mina Etemad is journalist, podcastmaker en theater- en dansrecensent voor de Volkskrant. Wat we van het verleden bij ons dragen en hoe we daarmee het heden vormgeven is een terugkerend thema in haar verhalen. Ook verdiept ze zich in dierenrechten en analyseert ze mens-dierrelaties in de kunst, media en maatschappij, onder andere in haar nieuwsbrief Dier en Perspectief. In februari 2026 verscheen het literaire memoir De zangvogel bij Thomas Rap.

Amir Vahidi

Amir Vahidi is theatermaker, componist/songwriter en schrijver. Hij is in 2013 afgestudeerd aan Codarts. Sindsdien is hij werkzaam met zijn eigen muziek en performance collectief CLUB GEWALT. Daarnaast heeft Vahidi als componist muziek gemaakt voor verschillende voorstellingen en podcasts waaronder De Brand in het Landhuis in samenwerking met Simon Heijmans. In januari 2026 verscheen zijn boek Uit mij zal je groeien.

Lelie Danesh

Lelie Danesh (2003) schrijft, onder meer. Eerder werk verscheen op Samplekanon, De Internet Gids, in Tirade en op podia als Dichters in de Prinsentuin en de Dichtersmarathon in Perdu. Hiernaast maakt ze deel uit van De Schrijversstudio van Theater Bellevue en Dawn Collective voor nieuw podium schrijftalent.

Sanam Tahmasebi

Sanam Tahmasebi is a vocalist, multi-instrumentalist, composer, and interdisciplinary artist whose voice moves fluidly between tradition and experimentation. Born and raised in Tehran, she has studied music across Iran, Italy, the U.S., and the Netherlands. Her music bridges Persian modes with contemporary and electroacoustic soundscapes, crafting performances that open intimate spaces where memory, resistance, and transformation unfold.

Mojdeh Feili

Mojdeh Feili is activist, schrijver, redacteur en boekrecensent. Ze schrijft onder meer voor Het Parool, Lilith Magazine, Oneworld en Dipsaus en heeft bijgedragen aan de bundel De Goede Immigrant en de bundel Damn Horny. Je kunt ook een aantal van haar verhalen luisteren op Storytel. Ze geeft schrijfworkshops en les, onder meer bij The Writers Guide to the Galaxy. Daarnaast is ze programmamaker bij feministisch literair platform Zus ’n Zo, programmabureau Avanti Almere en Writers Unlimited.